Etherische oliën zijn een van de mooiste manieren om je zelfgemaakte zeep een eigen karakter te geven. Ze brengen niet alleen geur, maar ook eigenschappen mee die goed zijn voor de huid. Toch is werken met etherische oliën in zeep iets anders dan ze gebruiken in een diffuser of massageolie. Er zijn een paar dingen die het waard zijn om te weten.
Wat zijn etherische oliën?
Etherische oliën zijn geconcentreerde plantenextracten, gewonnen door stoomdestillatie of koude persing. Elke olie heeft zijn eigen geurprofiel en zijn eigen eigenschappen. Lavendelolie werkt kalmerend, tea tree heeft een zuiverende werking, pepermunt is verfrissend en helder.
In zeep gebruik je etherische oliën in de laatste fase van het proces, vlak voordat je het mengsel in de vorm giet.
Niet alle etherische oliën gedragen zich hetzelfde in zeep
Dit is iets wat veel beginners verrast. In het zepificatieproces vinden chemische reacties plaats waarbij warmte vrijkomt. Sommige etherische oliën zijn daar gevoelig voor en kunnen vervagen of volledig verdwijnen. Citrusgeuren — zoals citroen, sinaasappel en grapefruit — zijn daar een bekend voorbeeld van. Ze ruiken prachtig in het verse mengsel, maar na het uitharden is er vaak weinig van over.
Geuren die het goed doen in zeep zijn onder andere lavendel, pepermunt, eucalyptus, tea tree, rozemarijn en cederhout. Deze blijven stabieler en zijn na het uitharden nog goed te ruiken.
Hoeveel gebruik je?
Een gangbare richtlijn is drie procent van het totale oliegewicht. Bij een recept met 500 gram oliën gebruik je dus ongeveer 15 gram etherische olie. Dat klinkt weinig, maar etherische oliën zijn geconcentreerd — meer is niet per se beter en kan bij sommige oliën zelfs huidirritatie veroorzaken.
Sommige oliën, zoals kaneel en kruidnagel, kunnen irriterend zijn voor de huid en worden beter in lage percentages of helemaal niet gebruikt in afwasbare producten zoals zeep.
Combineren
Je kunt etherische oliën combineren om een eigen geurprofiel te maken. Een klassieke combinatie is lavendel met cederhout — bloemig en aards tegelijk. Of pepermunt met eucalyptus voor iets fris en helder. Experimenteren is een groot deel van het plezier van zelf zeep maken.
Houd wel bij wat je hebt gebruikt. Een recept opschrijven lijkt misschien overbodig, maar als je een zeep maakt die precies goed ruikt, wil je dat later ook nog kunnen namaken.
In mijn e-book ga ik dieper in op het gebruik van etherische oliën en andere ingrediënten, met praktische richtlijnen voor beginners.